Mijn gesprek in NRC Vandaag over hoe verlies zich niet alleen in ons hoofd afspeelt, maar ook in ons lichaam.
Onlangs sprak ik in de podcast NRC Vandaag over het rouwende lichaam — niet alleen als coach, maar ook als zoon.
Afgelopen jaar verloor ik mijn moeder.
Ze kwam om het leven bij een bootongeluk.
Dat verlies was groot.
En tegelijkertijd merkte ik: het raakte iets wat veel ouder was.
Toen ik zestien was, werd mijn moeder geestelijk ziek.
Ze werd opgenomen.
Als jongen van zestien verloor ik haar niet fysiek, maar ik verloor haar wel zoals zij was.
Dat was een vorm van levend verlies.
Er werd thuis weinig stilgestaan bij wat dat met mij deed.
Ik ging door.
Zoals dat vaak gaat.
Tot het overlijden van mijn moeder afgelopen jaar niet alleen het verlies van nu raakte, maar ook het onafgemaakte verlies van toen.
Mijn lichaam reageerde sterker dan ik had verwacht.
Niet alleen op het afscheid.
Maar ook op het oude gemis.
Bij verlies denken we vaak vooral aan emoties.
Maar rouw en verlies leven niet alleen in gedachten, maar ook in het lichaam.
Het zenuwstelsel onthoudt wat ooit te groot, te plotseling of te overweldigend was om volledig te voelen.
Bij nieuw verlies kan het systeem openen wat eerder gesloten moest blijven.
Dat kan zich uiten in:
Dat betekent niet dat je achteruitgaat.
Vaak betekent het juist dat het lichaam alsnog ruimte probeert te maken voor verwerking.
We willen rouw vaak zo snel mogelijk achter ons laten.
Alsof het een fase is die afgerond moet worden.
Maar vanuit mijn ervaring — persoonlijk én professioneel — is rouw ook een waardevolle plek.
Een plek waar oud en nieuw elkaar ontmoeten.
Waar zichtbaar wordt welke verliezen nog aandacht vragen.
Waar niet alleen afscheid voelbaar wordt, maar ook oude delen van onszelf die ooit moesten overleven.
Rouw kan verdiepen.
Rouw kan verbinden.
Rouw kan helpen verzachten wat jarenlang werd weggeduwd.
Niet omdat verlies mooi is.
Maar omdat het eerlijk is.
In mijn praktijk De Vuursmederij in Alem, regio Den Bosch, begeleid ik mannen en vrouwen verlies en rouw en levend verlies.
Steeds opnieuw zie ik hoe nieuw verlies oude lagen kan aanraken.
En sinds het overlijden van mijn moeder weet ik opnieuw hoe dat van binnen voelt.
Het rouwende lichaam vraagt niet direct om een oplossing.
Het vraagt bedding.
Ruimte.
Veiligheid.
Ruimte om te voelen wat toen niet kon.
Ruimte om het zenuwstelsel langzaam te laten zakken.
Ruimte om verlies niet alleen als pijn, maar ook als betekenisvolle ervaring te benaderen.
Vooral bij mannen zie ik regelmatig hoe oude verlieslagen zich eerder lichamelijk tonen dan in woorden.
In oktober organiseer ik ook de tweedaagse workshop Man en Verlies.
Een plek voor mannen die willen onderzoeken hoe verlies doorwerkt in hun lichaam, relaties en manier van leven.
Merk je dat nieuw verlies oud verdriet raakt?
Dat je reactie heftiger voelt dan je kunt verklaren?
Of dat je lichaam signalen geeft die je moeilijk kunt plaatsen?
Je bent welkom in mijn praktijk in Alem, regio Den Bosch.
Voor een kennismaking.
Voor vertraging.
Voor ruimte.
➡️ Plan hier een kennismakingsgesprek
➡️ Je kunt ook mailen naar kris@devuursmederij.nl
➡️ Of contact opnemen via WhatsApp
➡️ Rouw leeft ook in het lichaam
➡️ Verlies verwerken als man
➡️ Over verlies en rouw
➡️ Het rouwende lichaam boek